ΕΡΧΕΤΑΙ Η ΔΙΑΛΥΣΗ ΤΗΣ Ε.Ε.....!!!

 

Μετά τη συντριβή

του ευρωπαϊκού κατεστημένου στη Γερμανία και την επικράτηση της Εναλλακτικής για τη Γερμανία (AfD) στο κρατίδιο Σαξωνίας – Anhalt νέο, ισχυρότερο σοκ αναμένεται για το κατεστημένο των Βρυξελλών στην έτερη πλευρά του πάλαι ποτέ γαλλογερμανικού άξονα.
Η γαλλική προεκλογική μάχη για το 2027 αποκτά όλο και περισσότερο χαρακτηριστικά μίας νέας ευρωπαϊκής σύγκρουσης για το ευρώ, το δημόσιο χρέος και τα όρια της εθνικής οικονομικής κυριαρχίας καθώς φαίνεται ότι το δημοσιονομικό πρόβλημα της χώρας δεν είναι πλέον διαχειρίσιμο πολιτικά.
Στη μία πλευρά βρίσκεται ο Jean-Luc Mélenchon, ο οποίος έχει προκαλέσει πολιτικό σεισμό με την πρότασή του να ακυρωθεί περίπου το 18% του γαλλικού δημόσιου χρέους - το τμήμα που συνδέεται με την κατοχή κρατικών τίτλων από την κεντρική τράπεζα της χώρας, Banque de France.
Ο Mélenchon υποστηρίζει ότι με τον τρόπο αυτό θα δημιουργηθεί δημοσιονομικός χώρος για κοινωνικές και αναπτυξιακές πολιτικές.
Η πρόταση έρχεται σε μια στιγμή που το γαλλικό δημόσιο χρέος έχει φτάσει σε ιστορικά υψηλά επίπεδα. Σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία της γαλλικής στατιστικής υπηρεσίας Insee, στο τέλος του πρώτου τριμήνου του 2026 το δημόσιο χρέος της Γαλλίας ανήλθε στα 3,536 τρισ. ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί στο 117,5% του ΑΕΠ, έναντι 115,7% στο τέλος του 2025.
Μόνο μέσα σε ένα τρίμηνο το χρέος αυξήθηκε κατά 75,6 δισ. ευρώ.
Παράλληλα, το 2025 το γαλλικό δημοσιονομικό έλλειμμα διαμορφώθηκε στα 152,5 δισ. ευρώ ή 5,1% του ΑΕΠ.
Το μέγεθος του προβλήματος είναι κρίσιμο για την ευρωζώνη. Η Γαλλία είναι η δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία του ευρώ και ένας από τους μεγαλύτερους εκδότες κρατικού χρέους στην Ευρώπη.

Όσο το κράτος συνεχίζει να παρουσιάζει μεγάλα ελλείμματα και χρειάζεται νέο δανεισμό, η άνοδος των επιτοκίων αυξάνει το κόστος εξυπηρέτησης του χρέους και περιορίζει τον δημοσιονομικό χώρο της επόμενης κυβέρνησης.
Γι’ αυτό η πρόταση του Jean-Luc Mélenchon αποκτά ιδιαίτερη πολιτική βαρύτητα: δεν αφορά πλέον μόνο μια ιδεολογική συζήτηση για τη λιτότητα, αλλά το πώς μπορεί να διαχειριστεί η Γαλλία ένα χρέος άνω των 3,5 τρισ. ευρώ χωρίς να συγκρουστεί με τους κανόνες της ευρωζώνης και τις αγορές.
Η πρόταση έχει προκαλέσει την άμεση αντίδραση τόσο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας όσο και της Τράπεζας της Γαλλίας.
Η Christine Lagarde χαρακτήρισε το σχέδιο «οικονομικά επικίνδυνο» και αντίθετο με το ευρωπαϊκό νομικό πλαίσιο, ενώ ο διοικητής της Banque de France, Emmanuel Moulin, το χαρακτήρισε «παράνομο, επικίνδυνο και άχρηστο».
Προειδοποίησε ότι μια τέτοια κίνηση θα μπορούσε να εκτοξεύσει τον πληθωρισμό, το κόστος δανεισμού και τελικά να θέσει υπό αμφισβήτηση την ίδια τη συμμετοχή της Γαλλίας στην ευρωζώνη.

Η σύγκριση με το σχέδιο Β  Βαρουφάκη

Η πολιτική λογική θυμίζει σε αρκετά σημεία τη σύγκρουση του Γιάννη Βαρουφάκη με τους ευρωπαϊκούς θεσμούς το 2015: όχι επειδή ο Mélenchon εφαρμόζει το ίδιο σχέδιο, αλλά επειδή επανέρχεται το ίδιο θεμελιώδες ερώτημα: Mπορεί μια κυβέρνηση να χρησιμοποιήσει την εθνική οικονομική πολιτική για να αμφισβητήσει τους κανόνες της ευρωζώνης χωρίς να οδηγηθεί τελικά σε σύγκρουση με την ΕΚΤ και τους υπόλοιπους εταίρους;
Ο Βαρουφάκης είχε επεξεργαστεί το 2015 ένα εναλλακτικό σύστημα πληρωμών για την περίπτωση που η Ελλάδα αντιμετώπιζε ασφυξία ρευστότητας.
Η ιδέα δεν ήταν απλώς η δημιουργία ενός «νέου νομίσματος». Ήταν ένα παράλληλο ψηφιακό σύστημα πληρωμών, βασισμένο στις φορολογικές υποχρεώσεις του κράτους: το Δημόσιο θα μπορούσε να δημιουργεί πιστώσεις στους λογαριασμούς των φορολογουμένων, οι οποίες θα μπορούσαν να χρησιμοποιούνται για την εξόφληση φόρων και άλλων υποχρεώσεων προς το κράτος.
Ο ίδιος ο Βαρουφάκης υποστήριξε αργότερα ότι το σύστημα αυτό θα μπορούσε να λειτουργήσει ως «βαλβίδα ασφαλείας» μέσα στην ευρωζώνη και όχι κατ' ανάγκη ως άμεσο σχέδιο Grexit.

Παράλληλα, όμως, υπήρχε και η περίφημη προετοιμασία ενός «Plan B» για την περίπτωση που η Ελλάδα εξωθείτο από το ευρώ.
Η κρίσιμη διαφορά είναι ότι ο Βαρουφάκης προσπαθούσε να δημιουργήσει έναν μηχανισμό παράλληλης ρευστότητας, ενώ ο Mélenchon σήμερα ξεκινά από την άλλη πλευρά: από τη διαγραφή μέρους του δημόσιου χρέους που βρίσκεται στο ευρωσύστημα.
Ωστόσο, πολιτικά, το αποτέλεσμα της σύγκρουσης θα μπορούσε να είναι παρόμοιο: εάν η γαλλική κυβέρνηση επιχειρούσε μονομερώς να παρακάμψει τους κανόνες της ευρωζώνης, οι αγορές, η ΕΚΤ και οι ευρωπαϊκοί θεσμοί θα έπρεπε να αντιδράσουν.

Και απέναντι στον Mélenchon βρίσκεται η Le Pen

Το ενδιαφέρον είναι ότι η αμφισβήτηση της ευρωπαϊκής οικονομικής αρχιτεκτονικής δεν προέρχεται μόνο από την Αριστερά.
Η Marine Le Pen και το πατριωτικό κόμμα του Εθνικού Συναγερμού έχουν ιστορικά τοποθετηθεί απέναντι στην ευρωπαϊκή ολοκλήρωση και υπέρ της ανάκτησης της γαλλικής οικονομικής κυριαρχίας.
Η Le Pen είχε πράγματι υποστηρίξει στο παρελθόν την έξοδο της Γαλλίας από το ευρώ και την επιστροφή σε εθνικό νόμισμα. Αυτή η θέση όμως εγκαταλείφθηκε το 2019, καθώς το RN επιδίωξε να γίνει πιο εκλογικά αποδεκτό και να απομακρύνει τον άμεσο κίνδυνο μιας σύγκρουσης με τις αγορές.
Σήμερα, λοιπόν, θα ήταν άστοχο να πούμε ότι η Le Pen κατεβαίνει στις εκλογές με πρόγραμμα «Frexit».
Η ουσία, όμως, της πολιτικής της παραμένει βαθιά ευρωσκεπτικιστική: το RN επιδιώκει την αποκατάσταση της γαλλικής κυριαρχίας απέναντι στους ευρωπαϊκούς θεσμούς, τη μείωση της γαλλικής συμμετοχής στον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό και αμφισβητεί την υπεροχή του ευρωπαϊκού δικαίου σε κρίσιμους τομείς.
Η σημερινή στρατηγική της Le Pen είναι περισσότερο «Ευρώπη à la carte» και ανάκτηση εθνικού ελέγχου παρά άμεση έξοδος από το ευρώ.
Ένα κοινό ερώτημα
Έτσι δημιουργείται μια παράδοξη εικόνα.
Στα δεξιά, η Le Pen αμφισβητεί την πολιτική και νομική υπεροχή της ΕΕ στο όνομα της εθνικής κυριαρχίας.
Στα αριστερά, ο Mélenchon αμφισβητεί την οικονομική αρχιτεκτονική της ευρωζώνης, ζητώντας διαγραφή χρέους και μεγαλύτερη ελευθερία δημοσιονομικής πολιτικής.
Αμφότεροι αντιλαμβάνονται το ευρώ ως έναν θεσμό που περιορίζει σημαντικά την ελευθερία μιας εθνικής κυβέρνησης να ασκήσει τη δική της οικονομική πολιτική σε συνδυασμό με ό,τι πλέον αποκαλείται αποτυχία του ευρωπαϊκού κοινωνικού μοντέλου.
Και αυτό είναι που κάνει την επόμενη γαλλική προεδρική εκλογή ιδιαίτερα κρίσιμη για την Ευρώπη.
Για πρώτη φορά μετά την ελληνική κρίση, η συζήτηση δεν αφορά μόνο το αν μια μικρή χώρα μπορεί να συγκρουστεί με την ευρωζώνη. Αφορά τη Γαλλία, τη δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία της νομισματικής ένωσης.
Εάν ο Mélenchon προχωρήσει σε μονομερή διαγραφή χρέους, το ερώτημα θα είναι εάν αυτό μπορεί να γίνει χωρίς μετωπική σύγκρουση με την ΕΚΤ και τις ευρωπαϊκές συνθήκες.
Εάν η Le Pen προχωρήσει ακόμη περισσότερο στην αμφισβήτηση της ευρωπαϊκής έννομής τάξης, το ερώτημα θα είναι πόσο μακριά μπορεί να φτάσει η «εθνική κυριαρχία» χωρίς να καταλήξει, έστω και έμμεσα, σε σύγκρουση με την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση.
Και κάπου εδώ επιστρέφει το φάντασμα του 2015.
Ο Βαρουφάκης είχε προσπαθήσει να σχεδιάσει ένα οικονομικό Plan B για την Ελλάδα, ώστε η χώρα να μπορέσει να επιβιώσει σε περίπτωση ρήξης με τους δανειστές χωρίς να καταρρεύσει αμέσως το σύστημα πληρωμών.
Στη Γαλλία του 2027, ο Mélenchon και η Le Pen δεν προτείνουν το ίδιο Plan B — αλλά και οι δύο πιέζουν, από διαφορετικές ιδεολογικές αφετηρίες, πάνω στο ίδιο ευρωπαϊκό ερώτημα: πόση εθνική κυριαρχία μπορεί να ασκήσει ένα κράτος όταν το νόμισμά του είναι κοινό με άλλα κράτη;
Και αυτή τη φορά το ερώτημα δεν αφορά την Ελλάδα.
Αφορά τη Γαλλία.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ΠΗΓΗ