Ταπείνωση της ΕΕ, «γονατίζει» μπροστά στον Putin

 

Σε μια ιστορική… αναδίπλωση,

που αγγίζει τα όρια πρωτοφανούς εξευτελισμού, η Ευρωπαϊκή Ένωση φαίνεται να εγκαταλείπει το αφήγημα της «ενεργειακής ανεξαρτησίας» και να προετοιμάζεται για μια ταπεινωτική συνθηκολόγηση στη ρωσική ενέργεια.
Το διπλό σοκ από το κλείσιμο των στρόφιγγων της Ουκρανίας και την παράλυση των εξαγωγών του Κατάρ, φέρνει τις Βρυξέλλες προ ενός εφιαλτικού διλήμματος: ολική οικονομική κατάρρευση ή ενεργειακή συνθηκολόγηση με τη Ρωσία και τον πρόεδρο Vladimir Putin. Με τις τιμές του φυσικού αερίου να καλπάζουν και τα αποθέματα να στερεύουν επικίνδυνα, ο άλλοτε «απαγορευμένος» Nord Stream 2 επιστρέφει στο τραπέζι ως η μοναδική σανίδα σωτηρίας για μια Ευρώπη που γονατίζει υπό το βάρος των δικών της επιλογών.

Σε ποια τιμή θα ανοίξουν οι ρωσικοί αγωγοί…

Μετά και την επίθεση των ΗΠΑ και του Ισραήλ στο Ιράν, οι τιμές το φυσικού αερίου εκτοξεύθηκαν στα ύψη. Τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης για το ευρωπαϊκό φυσικό αέριο σημείωσαν άνοδο έως και 85% τις τελευταίες ημέρες, φτάνοντας σε υψηλά πολλών ετών, γύρω στα 59 ευρώ ανά μεγαβατώρα (MWh).
Αυτή η αστάθεια εγείρει ένα κρίσιμο ερώτημα: Σε ποιο σημείο τιμής θα μπορούσε η ΕΕ να επανεξετάσει τη δέσμευσή της για σταδιακή κατάργηση των εισαγωγών ρωσικής ενέργειας έως το 2027, ανοίγοντας ενδεχομένως ξανά αγωγούς όπως η εναπομείνασα άθικτη γραμμή του Nord Stream 2; Καθώς τα επίπεδα αποθεμάτων μειώνονται σε κρίσιμα χαμηλά επίπεδα -περίπου 30% σε ολόκληρη την Ευρώπη, με τη Γερμανία στο 20,5% και τη Γαλλία στο 21%- το μπλοκ αντιμετωπίζει μια σκληρή επιλογή μεταξύ ενεργειακής ασφάλειας, οικονομικής σταθερότητας και γεωπολιτικών αρχών.

Το κλείσιμο του αγωγού Druzhba από Ουκρανία

Η κρίση εντάθηκε στις 27 Ιανουαρίου 2026, όταν οι ροές πετρελαίου μέσω του νότιου κλάδου του αγωγού Druzhba -μια αρτηρία της σοβιετικής εποχής που προμηθεύει ρωσικό αργό στην Ουγγαρία και τη Σλοβακία- ανεστάλησαν μετά από αυτό που η Ουκρανία περιέγραψε ως ρωσική επίθεση με drone σε υποδομές άντλησης στη δυτική Ουκρανία.
Ο υπουργός Ενέργειας της Ουκρανίας, Denys Shmyhal, ανέφερε σοβαρές ζημιές από πυρκαγιά, σταματώντας τις αποστολές και πυροδοτώντας μια έντονη διαμάχη εντός της ΕΕ. Ούγγροι και Σλοβάκοι αξιωματούχοι, ωστόσο, κατηγορούν το Κίεβο ότι παρατείνει σκόπιμα τη διακοπή για πολιτική επιρροή, χαρακτηρίζοντάς την «ενεργειακό εκβιασμό».
Σε αντίποινα, η Σλοβακία διέκοψε τις έκτακτες προμήθειες ηλεκτρικής ενέργειας προς την Ουκρανία, ενώ η Ουγγαρία μπλόκαρε ένα δάνειο της ΕΕ ύψους 90 δισ. ευρώ προς το Κίεβο και απείλησε να ασκήσει βέτο σε νέες κυρώσεις κατά της Ρωσίας. Ο Ουκρανός πρόεδρος, Volodymyr Zelensky, ήταν ωμός, δηλώνοντας ότι δεν υπάρχει «καμία απολύτως πρόθεση» επανεκκίνησης της διέλευσης, τονίζοντας ότι η Ουγγαρία και η Σλοβακία θα έπρεπε να είναι ευγνώμονες αντί για κατηγορηματικές.
Η Κομισιόν κάλεσε την Ουκρανία να επιτρέψει επιθεωρήσεις και να επαναφέρει τις ροές, με την πρόεδρο, Ursula von der Leyen, να συζητά το θέμα απευθείας με τον Zelensky. Αυτή η αναταραχή επηρεάζει μόνο ένα κλάσμα του εφοδιασμού πετρελαίου της Ευρώπης, αλλά επιτείνει τις εντάσεις, καθώς η Ουγγαρία και η Σλοβακία παραμένουν οι τελευταίοι μεγάλοι εισαγωγείς ρωσικού αργού της ΕΕ μέσω αγωγών. Εάν δεν επιλυθεί, θα μπορούσε να αναγκάσει αυτά τα περίκλειστα κράτη να αναζητήσουν δαπανηρότερες εναλλακτικές λύσεις, αυξάνοντας ενδεχομένως τις περιφερειακές τιμές των καυσίμων κατά 10-20%.

Το Κατάρ σταματά την παραγωγή LNG

Στα προβλήματα του πετρελαίου προστίθεται η επ' αόριστον διακοπή της παραγωγής LNG από το Κατάρ στις εγκαταστάσεις του στο Ras Laffan και το Mesaieed, μετά τις ιρανικές επιθέσεις με drones εν μέσω της σύγκρουσης ΗΠΑ-Ισραήλ-Ιράν.
Επισημαίνεται ότι το Κατάρ είναι ο μεγαλύτερος εξαγωγέας LNG στον κόσμο, καλύπτει περίπου το 7-15% των αναγκών της Ευρώπης σε LNG, αλλά η διακοπή αφαιρεί περίπου το 20% της παγκόσμιας εξαγωγικής ικανότητας. Χαρακτηριστικά αναφέρεται ότι οι ευρωπαϊκές τιμές φυσικού αερίου εκτινάχθηκαν κατά 40%-85% σε μία μόνο συνεδρίαση, η εντονότερη άνοδος από το σοκ Ρωσίας-Ουκρανίας το 2022, με τα συμβόλαια Dutch TTF να αγγίζουν τα 59 ευρώ/MWh.
Την ίδια στιγμή, τα ευρωπαϊκά αποθέματα αερίου βρίσκονται σε ιστορικά χαμηλά για τον Μάρτιο (30% πληρότητα έναντι του μέσου όρου 54%), ενώ οι αναλυτές προειδοποιούν ότι μια παρατεταμένη διακοπή θα μπορούσε να τριπλασιάσει τις τιμές στα 92 ευρώ/MWh. Το γεγονός αυτό υπογραμμίζει τη δομική εξάρτηση της Ευρώπης από ασταθείς θαλάσσιες οδούς, ανταλλάσσοντας έναν κίνδυνο (ρωσικοί αγωγοί) με έναν άλλο (παγκόσμια σημεία συμφόρησης).

Επανεξετάζεται η απεξάρτηση από τη Ρωσία

Η ΕΕ έχει μειώσει τις εισαγωγές ρωσικού αερίου από 45% το 2021 σε 13% το 2025. Τον Ιανουάριο του 2026, τα κράτη μέλη ενέκριναν μια σταδιακή απαγόρευση: spot ρωσικό LNG από τις αρχές του 2026, πλήρης κατάργηση του LNG έως το 2027 και του αερίου μέσω αγωγών έως τα τέλη του 2027.
Ωστόσο, τα τρέχοντα σοκ δοκιμάζουν αυτή την πολιτική. Οι κυρώσεις έχουν ήδη κοστίσει εκατομμύρια θέσεις εργασίας, ενώ ορισμένοι αναλυτές προβλέπουν επιστροφή στις ρωσικές εισαγωγές εάν οι εναλλακτικές λύσεις αποτύχουν.
Το σημείο καμπής μπορεί να έρθει εάν οι τιμές του αερίου παραμείνουν πάνω από τα 50-60 ευρώ/MWh, επίπεδα που απειλούν με ύφεση. Όσον αφορά τον Nord Stream 2, φήμες για συνομιλίες ΗΠΑ-Ρωσίας υπό μια πιθανή συμφωνία Τραμπ-Πούτιν υποδηλώνουν αναβίωση στα τέλη του 2026. Μια σοβαρή κρίση —τριπλασιασμός τιμών ή μπλακάουτ— θα μπορούσε να ωθήσει σε επανεξέταση μέχρι τον χειμώνα 2026-27.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ΠΗΓΗ